मैत्री _ एक परिपूर्ण नाते

मैत्री एक परिपुर्ण नाते का आहे या प्रश्नाचे एक सोपे ऊत्तर ...या नात्याच्या मानगुटीवर अपेक्षा आणि स्वार्थाचे बेगडी ओझे नाही ! जिथे मस्करी आहे राग नाही . जिथे चिडवणे आहे पण हेटाळणी नाही . जिथे शिकवण आहे पण निंदा नाही . जिथे कौतुक आहे पण खुशमस्करी नाही . जिथे स्वैराचार नसतो एक रेष असते अस्पष्ट आणि ठळकही मर्यादेची ! जीवनात , प्रत्येकाच्या जीवनात अशी वेळ येतेच जिथे अश्या परिपुर्ण नात्याची गरज भासते . बारावीनंतर करियर सेट करायची गडबड .. ते झाले कि आला संसार ... सगळा संसार नीट मांडून होतो . मुले मोठी होतात , त्यांना मग त्यांच्या स्पेसची गरज भासते ....आपली स्पेस आता तयार होते ... गरज नसते तेव्हा ! मग भयंकर रिकामी अशी पोकळी ! स्पेस ...जिवाला कुरतडत रहाते ..मनाला , शरिराला आणखी पोकळ करत जाते ... वेळ असतो ,पैसा असतो ...कमी असते उर्जा आणि माणसांची ! अशा वेळी धावून येतात तेच सवंगडी ज्यांना सोडून आयुष्याच्या मागे पळत असतो आपण ... इथपर्यंत आलेलो असतो . आता तेच सवंगडी आता जिवाभावाचे मित्र / मैत्रिणी होतात . पुन्हा जगणे चालू होते ...हो जगणेच. निखळ संवाद चालू होतो ...अगदीच लहान मुलांसारखा ... कधी मग अचानक कुणाला मोठे असल्याची जाणीव होते , सारे एकदमच मोठे होतात आणि एक प्रगल्भ संवाद रंगतो ...एखादा अचानक उगवतो आणि एका विनोदाची पेरणी अशी करतो कि सारे लहान होऊन खिदळू लागतात ... खरंच जीवन हसण्यासाठीच आहे मित्रांनो ....अशी ही मैत्री ...

मन

       माणसाचं मन फार विचित्र असतं. कधीकधी मनाचंही कशातच मन लागत नाही. मग चंचल मन सुस्त पडतं, पंख छाटलेल्या गरुडासारखं....!
       मग उगाचच गतकाळाच्या पुस्तकाची पानं उलटत राहावंसं त्याला वाटतं. त्या पुस्तकाची अवस्था तर मनाहूनही विचित्र असते . त्याची पाने तरी कुठे सारखी असतात ? पुस्तक असूनही वेडंवाकडं....
      काही पानं अगदी स्वच्छ तर काही डागाळलेली.....कसल्यातरी पाण्यानं.....कडेनं मीठ फुटल्यासारखी! तर काही रंगीबेरंगी , पाहताच डोळ्यांत चमक आणणारी .काही कोरी करकरीत , तर काही फाटलेली , दुमडलेली, चुरगळलेली. काही पानं तर मुद्दामच एकमेकांना चिकटवून ठेवलेली ....थोडासा मजकूर चुकल्यासारखी . एखाद्या पानावरचा मजकूर सजवलेला...त्यावर चमक टाकलेली...उठून दिसावं म्हणून ..!
       पुस्तक पाहता पाहताच मनाचं मन थोडंसं हलकं होतं. त्याला पंख फुटू लागतात, उंच उंच उडावंसं वाटतं, ते पुस्तक फेकून द्यावंसं वाटतं ...
....पण मनाचे पंख फडफडताच पुस्तकाची पानंही फडफडतात. मनाचा पिच्छा ते पुस्तक काही सोडत नाही.
     मग मन त्या पुस्तकाला बरोबरच घेऊन फिरतं. त्याला सजवण्याचा, सुंदर करण्याचा प्रयत्न करतं. पण पुस्तकाची पानं मात्र रोज वाढतच असतात . त्यामुळे मनाचा भार हलका होण्याऐवजी वाढतच जातो. तो भार सांभाळता सांभाळता मन थकतं, दमून जातं...
        मग तो भार हलका करण्यासाठी ते दुसऱ्या एखाद्या मनाला मदत मागतं. यामुळे काही मनांचा भार हलका होतोही ......पण.......कधीकधी त्या दुसऱ्या मनाचाच भार पेलण्याची पाळी येते ...
........मग मात्र मन हताश होतं. त्याला त्या पुस्तकाचा राग येतो......ते दूर निघून जातं.....एखाद्या हलक्या मनापाशी....जेथे पानांची फडाफड अजीबात ऐकू येणार नाही अशा ठिकाणी ....!!!
        --------------------डॉ. शिवाजी काळे.